Actueel Interview met docent Michael Bosman over Gepersonaliseerd Onderwijs

Interview met docent Michael Bosman over Gepersonaliseerd Onderwijs

“De implementatie van GO kost veel energie maar je haalt het dubbele er weer uit alleen al door de blije gezichten van de kinderen, elke dag weer”

De school waar Michael Bosman werkt, het Dr. Nassau College in Norg heeft met ingang van schooljaar 2016-2017 de stap gezet naar gepersonaliseerd onderwijs. Michael staat al 22 jaar met veel plezier vóór de klas. Sinds de start van dit schooljaar is hij veel meer dan dat; hij is sinds een klein half jaartje een leraar ín de klas geworden die veel meer doet dan ‘alleen’ lesgeven. Als docent en coach ervaart hij een veel bredere betrokkenheid bij alle aspecten van het leerproces van zijn leerlingen. De grootste verandering is dat hij nu veel meer te maken heeft met kinderen die wíllen leren en die willen laten zien wat ze kunnen bij de afsluitingen van treden (talen en wiskunde) en thema’s.

Michael: “De overgang van traditioneel onderwijs naar gepersonaliseerd onderwijs betekent voor mij een enorme verandering. Na 22 jaar met veel plezier vóór de klas wiskunde te hebben gegeven ben ik nu een leraar ín de klas die veel meer doet dan ‘alleen’ lesgeven. Als docent en coach ben ik veel breder betrokken bij alle aspecten van het leerproces van mijn leerlingen. De grootste verandering is dat ik nu veel meer te maken heb met kinderen die wíllen leren en die willen laten zien wat ze kunnen bij de afsluitingen van treden (talen en wiskunde) en thema’s.”

“Wanneer afsluitingen nog niet helemaal voldoende zijn krijgen onze leerlingen de tijd om er weer mee bezig te gaan zodat ze op een later moment kunnen laten zien dat ze er aan toe zijn. Ze gaan dus pas verder met hun doelen als ze vrijwel alles van de afgesloten trede (of het thema) begrijpen. Dat is pure winst. Een afsluiting is een moment geworden waarop leerlingen mogen laten zien wat ze kunnen en het is niet langer een moment van beoordeling. Dit is vooral prettig voor kinderen die last hebben van faalangst.”

“Gepersonaliseerd onderwijs leidt tot eigenaarschap van leerlingen, tot vrijheid voor zowel leerling als docent om zich te ontwikkelen op een manier die bij hem past. De goede dingen uit het traditionele onderwijs behouden we en gepersonaliseerd onderwijs biedt veel nieuwe kansen om het voor mij ideale onderwijs opnieuw uit te vinden. Onze leerlingen hebben veel vrijheden en moeten dus keuzes kunnen maken om hun leerproces af te stemmen op hun individuele behoeften. Binnen de gestelde doelen kunnen ze hun eigen tempo, verdieping/verbreding en manier van verwerken kiezen. Als een leerling dat wil en kan is er (in overleg met de vakdocent en coach) ook een hoger niveau mogelijk dan het niveau waarmee de leerling ‘binnen’ is gekomen. De coach begeleidt de leerling hierin en laat de leerling nadenken over de consequenties van door hem gemaakte keuzes.”

“Elke dag beginnen we met de basegroup (stamgroep) waarin naast belangrijke dingen van die dag ook het nieuws een rol speelt. Door de onderwerpen uit het nieuws te bespreken met de kinderen zie je in het begin van het jaar veel kinderen ogenschijnlijk zonder mening veranderen in bewuste burgers met een mening die ze durven te delen met hun klasgenoten met soms prachtige discussies als gevolg. De werkvorm is daarin natuurlijk heel belangrijk. Een leerling verzint soms een stelling over een nieuwsitem en dan gaan ze debatteren met als doel anderen over te halen naar ‘hun’ kant.”

“Zeker leerlingen die niet uit het daltononderwijs komen moeten erg wennen aan het gepersonaliseerde onderwijs. Hen daarin begeleiden is uitdagend en voldoening gevend. Als coach bouw je een vertrouwensband op ook al ligt het zwaartepunt in de gesprekken vooral bij de voortgang. Alles wat de voortgang belemmert komt in principe terug in het wekelijkse coachgesprek. Als coach probeer ik het sturen te vermijden dus ik ben bezig mijn arsenaal aan coachtechnieken te ontwikkelen zodat ik leerlingen zelf kan laten nadenken over gedrag en de gevolgen die dat kan hebben . Het doel is dat leerlingen zelf tot aanpassing van hun gedrag en doelen komen. Als dat lukt voelt dat echt geweldig. De ontwikkeling van de kinderen m.b.t. de zelfstandigheid en eigenaarschap gaat in de meeste gevallen sneller dan ik had verwacht. Maar het kan ook langzaam komen, daar moet je dan de tijd voor nemen ”

“Omdat we het gepersonaliseerde onderwijs in Norg heel snel hebben ingevoerd verwachtte ik de nodige hobbels en die zijn we uiteraard ook tegengekomen en die komen we nog steeds tegen. We moeten ons aan een voor ons totaal nieuw onderwijsconcept aanpassen en dan kun je niet alles voorspellen. Het is dus veel doen, ervaren, evalueren en aanpassen. Ook verwachtte ik dat ik me nog op veel vlakken zou moeten ontwikkelen en mezelf opnieuw zou moeten uitvinden en die voorspelling is helemaal uit gekomen. Dat is soms lastig, kost veel energie maar biedt ook veel nieuwe kansen. Voor mijn vak, wiskunde, merk ik wel dat de portal een basis vormt voor mijn doelen als vakdocent. Momenteel zijn mijn vakcollega en ik bezig met het aanleggen van een ‘bibliotheekje’ waar leerlingen uit kunnen putten. Dit dient dan als extra informatiebron maar voor mij ook voor aanvullend oefenmateriaal voor extra verdieping.”

“Vaak en intensief overleggen over de ervaringen is echt nodig om de processen aan te passen wanneer dat nodig is. Daar werd dit jaar al extra op ingezet maar die behoefte bleek nog groter dan verwacht. Het aanpassen aan de realiteit gaat niet altijd zo snel als je zou willen. Zo zijn de behoeftes m.b.t. het gebouw die je hebt binnen het gepersonaliseerd onderwijs anders dan waar het gebouw oorspronkelijk voor is ingericht, namelijk traditioneel onderwijs. Waar we vroeger ca. 25 kinderen per uur in een lokaaltje van 8 bij 10m propten hebben we nu veel meer behoefte aan kleine ruimtes waar leerlingen kunnen samenwerken of juist in stilte kunnen werken maar ook aan grotere ruimtes waar we bijvoorbeeld workshops kunnen aanbieden aan 60 tot 80 kinderen tegelijk. Binnen ons huidige gebouw blijft het zoeken naar de best mogelijke oplossingen.”

“De implementatie van GO kost veel energie maar je haalt het dubbele er weer uit alleen al door de blije gezichten van de kinderen, elke dag weer.”